debuginfo

culture: nl-NL
Uit de dictionary Uw zoekterm
Menu

Dwarslaesie

Maak een keuze: < terug naar Revalidatie volwassenen

Een dwarslaesie is een beschadiging van het ruggenmerg met ernstige verlammingsverschijnselen. Tijdens de revalidatie leert iemand hoe hij ondanks de vele verschillende beperkingen toch zo zelfstandig mogelijk kan leven. De cliënt zoekt samen met een team van deskundigen naar de meest geschikte lichamelijke, psychische en sociale oplossingen om weer uitzicht op een menswaardig leven te krijgen. De hulpvraag van de cliënt staat hierbij centraal. 

 

Inhoud van deze pagina

Adelante is een Nederlands Vlaams Dwarsleasie Genootschap-niveau 2 centrum voor dwarslaesierevalidatie. Wij behandelen volwassenen met een:

  • recent ontstane complete en incomplete dwarslaesie
  • recent ontstane (conus)caudalaesie met blaas-, darm- of seksuele stoornis

De revalidatiebehandeling richt zich steeds op een zo groot mogelijke zelfstandigheid. Alle activiteiten van het dagelijks leven komen aan de orde: wassen, aan- en uitkleden, eten en drinken, naar de wc gaan. De patiënt leert indien mogelijk de overstap te maken van bed naar rolstoel en van rolstoel naar wc of douchestoel. Ook wordt bekeken welke voorzieningen nodig zijn. Dat varieert van een aangepaste kam of tandenborstel tot een luchtmatras of tillift. Verder is een goede voorziening voor het verplaatsen nodig, zoals een handbewogen of elektrische rolstoel.

Hoog en laag

Mensen met een hoge volledige dwarslaesie (vanaf de bovenste borstwervel en hoger) zijn verlamd vanaf de schouders en kunnen zelfs beademing nodig hebben. Mensen met een lage volledige dwarslaesie (vanaf de tweede borstwervel en lager) kunnen hun armen en handen meestal wel gebruiken.

Bij een incomplete dwarslaesie is een gedeelte van het ruggenmerg onderbroken. Bepaalde spieren werken nog wel, of werken voor een deel. Ook het gevoel in de huid kan deels gestoord zijn, net als de werking van blaas, darmen en geslachtsorganen. Sommige mensen met een incomplete laesie kunnen hun benen gedeeltelijk of zelfs geheel gebruiken en kunnen weer leren lopen.

Blaas en darmen

Als meest hinderlijk ervaren vrijwel alle mensen met een dwarslaesie de incontinentie voor urine en ontlasting. Ook het ontstaan van blaasontsteking is een risico, door de bacteriën die vaak in urine aanwezig zijn. Tegenwoordig bestaan er goede technieken om zelf de blaas te legen, zoals katheterisatie. Ook de darm wordt op vaste tijden geleegd. De meeste mensen met een dwarslaesie zijn met behulp van deze middelen continent voor urine en ontlasting.

Huid en wondverzorging

Een groot risico is het ontstaan van doorzit- of doorligwonden (decubitus). Deze wonden ontstaan door slechte doorbloeding van de huid op drukgevoelige plekken als stuit, hielen en zitknobbels. Het is belangrijk de huid dagelijks te controleren en ontstaan van wonden te voorkomen. Bij Adelante in Hoensbroek is een nurse practitioner in dienst die u kan ondersteunen bij preventie en zorg van doorligwonden.

Armen en handen

Het niet of niet goed kunnen gebruiken van de armen en handen heeft verstrekkende gevolgen voor de zelfstandigheid. De mogelijkheden die nog in de armen en handen aanwezig zijn worden zo goed mogelijk benut met gerichte training en gebruik van hulpmiddelen.

Benen

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, blijkt dat mensen met een volledige of complete dwarslaesie het niet kunnen lopen niet als meest hinderlijke van hun beperkingen ervaren. Mensen kunnen met een rolstoel heel zelfstandig functioneren. Daar is natuurlijk wel een goed passende stoel en goede training voor nodig.

Pijn en spasticiteit

Het merendeel van de mensen met een dwarslaesie geeft aan regelmatig pijn te hebben. Ook spasticiteit komt veel voor: ongecontroleerde bewegingen die veroorzaakt worden door onwillekeurige samentrekking van de spieren. Als spasticiteit en pijn belemmerend kunnen werken, kunnen ze worden tegengegaan met oefeningen en medicijnen.

Seksualiteit

Een dwarslaesie heeft gevolgen voor de werking van de geslachtsorganen en de beleving van seks. Zowel bevruchting als een zwangerschap en bevalling zijn soms nog mogelijk. Seksualiteitsbeleving is een intiem onderwerp. Als partners daarbij te maken krijgen met de beperkingen van één van hen, ontstaan er vragen en een zoektocht naar mogelijkheden. Adelante volwassenenrevalidatie heeft een verpleegkundige die gespecialiseerd is in dit onderwerp. Zij kan u en uw partner helpen bij het beantwoorden van uw vragen.

Fysiotherapie en ergotherapie

Adelante heeft een gespecialiseerd dwarslaesieteam waarbij therapeuten met jarenlange ervaring de dwarslaesiepatiënt begeleiden bij alle trainingen en met hulpmiddelen om weer zo zelfstandig mogelijk te worden. De revalidatietherapeuten steunen de patiënt om alle lichamelijke mogelijkheden optimaal in te zetten. Spierversterking, aangepaste sta- en looptraining, rolstoeltraining en sport behoren tot het therapieprogramma. Een actieve inzet en levensstijl verkleinen de kans op vervelende complicaties en garandeert de beste levenskwaliteit.

Nazorg

Thuis functioneren met een dwarslaesie vraagt specifieke aandacht. Daarom geeft Adelante, na ontslag uit het revalidatiecentrum, nazorg. Deze zorg is bedoeld voor mensen met een dwarslaesie, partner en/of kinderen en voor betrokken hulpverleners. Door nauw samen te werken met hulpverleners uit de eerste en tweedelijns zorg kunnen we ook deze zorg goed op elkaar én op uw persoonlijke situatie afstemmen.

Ziekenhuisprotocol dwarslaesie

Het Nederlands Vlaams Dwarslaesie Genootschap (NVDG) heeft een ziekenhuisprotocol opgesteld om meer eenheid in de behandeling van dwarslaesiepatiënten in de ziekenhuisfase te krijgen. Dit om de patiënt in een zo stabiel mogelijke situatie te kunnen overplaatsen naar het revalidatiecentrum waar het beleid uit het ziekenhuis gecontinueerd kan worden. Het protocol is bestemd voor de behandelend artsen die betrokken zijn bij de dwarslaesiepatiënten en deze te adviseren over hoe te handelen bij de specifieke problemen die voorkomen bij de verschillende niveaus van dwarslaesie. Het protocol streeft een zo praktisch mogelijke indeling na, waarbij de dwarslaesie in verschillende niveaus wordt onderverdeeld. Bij elk niveau horen bepaalde richtlijnen. Meer informatie: ziekenhuisprotocol dwarslaesie

Meer behandelingen bij Adelante

Adelante biedt ook behandeling die verwant zijn aan de revalidatie van een dwarslaesie. Wij geven invulling aan:

  • multidisciplinaire spreekuren met uroloog, plastisch chirurg, neurochirurg en orthopeed.
  • een botulinetoxine spreekuur: in samenwerking met met teams Poli en Hersenletsel
  • interdisciplinair handenteam
  • zitpoli-team: expertisebehandeling en advisering bij zitproblemen van vooral zittend (rolstoelgebonden) functionerende mensen
  • facialisteam: voor mimetherapie en revalidatiedagbehandeling bij perifere facialisparese
  • een defecatie expertise centrum: opgericht voor patiënten met ontlastingsincontinentie, (chronische) obstipatie, evacuatieproblemen en prikkelbare darm.

Aantal revalidanten dwarslaesie

Adelante is één van de acht centra in Nederland waar mensen terecht kunnen voor specialistische dwarslaesierevalidatie. Bovendien is Adelante het enige centrum in het land met 24-uurs beademing bij patiënten met een hoge dwarslaesie en één van de twee centra die reconstructieve arm-handchirurgie aanbiedt. Voor het opbouwen en behouden van onze kennis en expertise is het van belang om een minimum aantal cliënten te behandelen. Ook moet het belang van lotgenotencontact niet onderschat worden.

In de Zorgstandaard Dwarslaesie staat over aantallen het volgende vermeld: “Betreffende de benodigde omvang van een klinische afdeling wordt aanbevolen uit te gaan van minimaal gemiddeld 15 tegelijkertijd door revalidanten met een dwarslaesie bezette bedden, bij een aantal opnamen van minimaal 25 recent ontstane dwarslaesies per jaar (traumatisch en niet-traumatisch samen).” Adelante voldoet aan deze aanbeveling. Dwarslaesie cliënten kunnen vertrouwen op passende zorg en nazorg in een NVDG-2 centrum voor dwarslaesierevalidatie.

Klik op onderstaande afbeelding voor een vergroting.

Schema aantal dwarslaesie cliënten