debuginfo

culture: nl-NL
Uit de dictionary Uw zoekterm
Menu

Kjell Vanberg

“Het eerste wat ik van na het ongeluk weet, is dat ik met de dokter weer probeerde te lopen”

Veel jongeren moeten na een ongeval met zwaar hersenletsel de weg terugvinden naar de maatschappij. Ze worden nooit meer helemaal de oude, ook al is er aan de buitenkant niets te zien. ,,Dit is mijn nieuwe ik”, zegt Kjell Vanberg uit Bocholtz.

Meer informatie over onderwerpen verwant aan dit verhaal?

 

Kinderrevalidatie

 

Klinische revalidatie

 

NAH

 

Lees ook het verhaal van:

 

Imke Dirven

 

Sharenda Simons

Kjell Vanberg weet niets meer van zijn ongeluk. Tony, zijn vader, heeft het hem verteld. Dat ze in de zomervakantie van 2013 op weg naar de Badesee in Düren in een file terechtkwamen, dat een vrachtwagenchauffeur de file te laat had gezien en keihard tegen hun auto botste. Schuin van achteren, precies de plek waar Kjell zat.

"Ik was meteen knock out, zei mijn vader. Het eerste dat ik weer weet is dat ik in het Klinikum in Aken was met de dokter, toen ik weer voor het eerst probeerde te lopen.” Zijn vader en diens vriendin kwamen er relatief goed van af, maar Kjell was er ernstig aan toe. Hij werd drie weken kunstmatig in coma gehouden. Toen hij bij bewustzijn kwam, voelde hij zich suf en begon hij aan de tot dan toe zwaarste taak in zijn leven: revalideren.

De 13-jarige Kjell Vanberg uit Bocholtz is een van de honderden jongeren in Nederland die jaarlijks ernstig hersenletsel oplopen als gevolg van een ongeluk, thuis, op school of in het verkeer. Ze moeten allemaal weer hun plaats vinden in de maatschappij. Een complexe opdracht, zo ervaart kinderrevalidatiearts Jeroen Bekkers van Adelante in Valkenburg aan de Geul, omdat het brein een complex netwerk van verbinding vormt en daarmee als het ware een black box is. En een kinderbrein al helemaal, omdat het nog lang niet is uitgerijpt. "Bij kinderen met niet-aangeboren hersenletsel is op dit moment lastig te voorspellen hoe ze er op de langere termijn aan toe zijn”, stelt Bekkers.

Met Kjell gaat het op dit moment goed, zegt Bekkers, die hem ruim twee jaar heeft begeleid. Kjell, net verhuisd naar Arnhem en nu in de havo-brugklas, vindt dat zelf ook. Hij mag niet meer in de achtbaan, dat is schadelijk voor zijn nek, maar verder loopt, fietst en sport hij met iedereen mee. "De revalidatie was goed, want alles werkt weer. Ik ben alleen iets drukker in mijn hoofd. Ik ben nooit meer echt rustig. Vroeger kon ik rustig een boek lezen. Nu heb ik moeite me te concentreren op één ding.” Daarmee illustreert hij wat vaak het probleem is met niet-aangeboren hersenletsel. Revalidatie richt zich in eerste instantie op herstel van basisvaardigheden als motoriek en communicatie: weer praten, eten, lopen, lichamelijke verzorging. Dat is voor iedereen zichtbaar. Op dat vlak zet de jongere telkens stapjes vooruit, tot grote voldoening van hem, zijn familie en hulpverleners.

Wat er aan de binnenkant gebeurt, is echter vaak onduidelijk. Zeker voor de omgeving van de jongere. Bekkers: "Cognitieve en psychische problemen zijn minder zichtbaar. Die hebben betrekking op zaken als aandacht, concentratie, geheugen, planning, initiatief en informatieverwerking.” Kjell ondervond het op zijn basisschool. Het eerste jaar na het ongeluk hield iedereen rekening met hem. Maar in groep 8 werd hij stevig gepest. "De juf deed er niks tegen. Ik werd geschopt en geslagen, maar toen ik terugduwde, was ik degene die straf kreeg. Ik denk omdat bij mij niets aan de buitenkant was te zien.”

Bekkers noemt niet-aangeboren hersenletsel een chronische aandoening, waarmee ook op lange termijn altijd rekening moet worden gehouden. Zelfs als lange tijd alles op rolletjes loopt. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk worden jongeren die succesvol zijn gerevalideerd losgelaten als ze 18 zijn. Ten onrechte, vindt Bekkers: "Want in de periode van 18 tot 24 jaar vinden veel belangrijke gebeurtenissen in je leven plaats, grote verande-
ringen op het gebied van studie, relatie, wonen. Er wordt veel meer van iemands brein gevraagd. ” Vaak komen cognitieve en psychische problemen pas weer aan de oppervlakte als mensen midden of eind twintig zijn. "Ze kunnen dan vastlopen, gedragsproblemen krij-
gen, of de neiging krijgen drugs, alcohol of medicijnen te misbruiken.”

Om de jonge volwassenen toch de noodzakelijke zorg te bieden, is Adelante begonnen met een transitiepoli voor een warme overdracht van 18-jarigen naar de volwassenenafdeling van Adelante in Hoensbroek. De zorg wordt daar geleidelijk overgenomen. Het is slechts één maatregel die iets meer licht op de black box van de NAH-patiënt moet werpen. Bekkers hoopt dat onderzoek meer duidelijk maakt welke factoren de gevolgen van het letsel op de langere termijn beïnvloeden en nieuwe behandelmethoden aan het licht brengen. "We weten dat intensief trainen op specifieke taken in een herkenbare omgeving werkt. Maar wat is de prognose voor de langere termijn? We kunnen slechts beperkt voorspellen hoe iemand zal functioneren. Ook omdat er allerlei omgevingsfactoren meespelen.”

Niet alleen meer onderzoek, ook meer hulpprogramma’s, nieuwe computertoepassingen zijn welkom. "Virtual reality bijvoorbeeld, waarmee deelname aan het verkeer kan worden getraind. Het brein kan herstellen”, concludeert Bekkers, "maar niet onbeperkt. Weefsel dat kapot is, is kapot. Daar ontstaat een onherstelbaar litteken. De capaciteit en belastbaarheid van je computer is kleiner geworden. Honderd procent de oude wordt iemand met NAH nooit.” Kjell is zich daarvan bewust. "Dit is de nieuwe Kjell”, zegt hij. "De klasgenoten op mijn nieuwe school kennen me alleen zo. Ik ben iets drukker. Ze weten van het ongeluk, sommigen vinden het erg voor me, maar de meesten boeit het niet echt. Ik ben wie ik ben en die vinden ze aardig. Zelf ben ik ook blij met wie ik nu
ben. Als ik weer de oude zou worden, zouden mijn klasgenoten daar weer aan moeten wennen.”

Met de toekomst is hij niet bezig. Misschien dat hij ooit games wil ontwerpen. "Ik denk dat ik alles zal kunnen, als ik er maar voor leer en mijn best voor doer. Misschien ga ik het af en toe moeilijk krijgen als ik iets op tijd af moet hebben.” Hij adviseert kinderen met NAH gewoon door te gaan met hun leven. "Focus op school, trek je niet te veel aan van wat anderen van je vinden.” Praten over het ongeluk valt hem niet zwaar, zegt hij. Ook nu niet. "Ik krijg alleen soms een brok in mijn keel als ik denk aan toen ik gepest werd. Nog steeds. Maar ik ga er niet van huilen.”

(Interview/tekst door Dagblad De Limburger)

overige cliëntverhalen>